Het initiatief.
200 tassen is een 1-vrouws initiatief. Maar zeker geen ‘eenvrouwsactie’. De komende tijd moet 200 tassen uitgroeien tot een project, niet gebonden aan organisaties maar ondersteund en gesponsord door organisaties die zich samen inzetten voor verbetering van de zorg aan transseksuelen die een geslachtsveranderende operatie zullen ondergaan of ondergaan hebben. 200 tassen moet een project worden waarmee vanuit de maatschappij aangetoond wordt dat er meer mogelijk is dan veel mensen denken, dat eigen kracht van transgenders en betrokkenheid van artsen en hulpverleners ook zonder formele regels die de zorgwet en het overheidsbeleid afdwingen er aansprekende resultaten kunnen worden bereikt in de zorg. 200 tassen begint met 200 tassen, maar dat is slechts het begin.
Zoals zo ongeveer iedereen zal weten hier ben ik kort geleden geopereerd waarbij wat mannelijk was veranderd is in een vrouwelijk orgaan. Ondanks dat ik de term ombouwen haat is het dat nadrukkelijk wel. Ik zal niet in details treden maar het is een zware, ingrijpende en moeilijke operatie met een langdurig herstelproces. Het mag best vergeleken worden met een heel zware bevalling en het herstel is niet veel anders dan bij zo’n situatie. Deze operaties worden in Nederland grof genomen 200 keer per jaar uitgevoerd, over de exacte cijfers wil ik het niet hebben. 200 is een getal dat wel redelijk bij de werkelijkheid in de buurt komt.
Nu is het zo dat als een vrouw gaat bevallen, de zorg en commercie klaar staan met kraampakketten waarin het nodige zit dat in de herstelperiode voor moeder en kind nodig is. Het is natuurlijk prettig om dat lekker bij elkaar te krijgen.
Welnu, voor transseksuelen (man naar vrouw en vrouw naar man) is er zeer beperkte zorg geregeld. Alles draait om het medische stuk. Daarover vindt je op tonderzoek.wordpress.com meer. Het gevolg is dat mensen als ik die dat zware proces door gaan en ook nog die vreselijke operatie ondergaan eigenlijk zo ongeveer alles zelf moeten uitzoeken, regelen en bij elkaar scharrelen. Of het nu gaat om een zitring of een dilateerset (en dat ga ik hier niet uitleggen wat dat is), verbandmiddelen en wat er al niet meer nodig is of dat het gaat om goede informatie over hoe je jezelf na de operatie precies moet verzorgen zodat het resultaat goed wordt én blijft. Je zult het zelf bij elkaar moeten zoeken. De informatie die je rond deze operatie krijgt is bedroevend beperkt en zelfs op punten foutief.
Zie daar het ‘200 tassen project’. Want dat is het wat ik ga doen met hulp van een paar artsen, sponsoren en wie ik denk dat er nog meer nodig is. 200 tassen verdeeld in mannen en vrouwentassen, gevuld met wat er nodig is voor de verzorging, met goede informatie en tips. Met misschien zelfs een boekje voor in het ziekenhuis. Als hart onder de riem van wie er na mij die operatie moet ondergaan. Om te laten zien dat het helemaal niet zo moeilijk is om de gang van zaken rond zo’n operatie lichter te maken. Om transseksuelen die mijn weg nog gaan (of die van mijn transbroers) gewoon eens een duwtje in de rug te geven. Want vooral dat laatste is zo ontzettend nodig. Gewoon een steuntje om te laten merken dat we in Nederland wel degelijk kunnen en willen zorgen voor transseksuelen die ieder voor zich een vaak droevige, eenzame en loodzware weg gaan.
200 tassen, goed gevuld, gesponsord, goed ontworpen als een welkom in een nieuw leven als een nieuw mens. Een kraampakket voor herboren mensen. Met de goeie steun, wat lef, frisse ideeën en kundige hulp gaan die er komen. En wat er eenmaal is gaat niet zo snel meer weg… O, en lieve transmannen vergeef me dat in de teksten op de site ik vaak vanuit het perspectief van een transvrouw schrijf. Ik kan niet anders maar dat wil zeker niet zeggen dat ik me alleen op hen richt.
Alice Verheij
transgender publiciste, onderzoekster
initiatiefneemster en projectleiding ‘200 tassen’
Den Haag
‘Het College voor Zorgverzekeraars (CVZ) zet het mes in de zorg aan transseksuelen. In het pakketadvies voor 2007 stuurt het CVZ erop aan dat zorgverzekeraars operaties aan onder anderen borsten, adamsappel en baardgroei niet meer te vergoeden.
Die bezuinigingen zijn nauwelijks kostenbesparend, in strijd met het Europese recht en treffen transgenders onevenredig hard, stelt COC Nederland geschokt vast. De organisatie stuurt daarom een brandbrief naar het CVZ.
In de brief roept het COC het CVZ op adviezen van experts van bijvoorbeeld het Genderteam van het Medisch Centrum van de Vrije Universiteit (VUMC) alsnog mee te nemen in het uiteindelijke advies. Nu worden de gevolgen voor transseksuele patiënten geheel buiten beschouwing gelaten. Met de voorgestelde maatregelen wordt een kleine, kwetsbare groep onnodig leed toegebracht en op hoge kosten gejaagd.
CVZ wil dat in de toekomst alleen operaties aan primaire geslachtskenmerken, penis en vagina, worden vergoed. ‘Wat is een transformatie van man naar vrouw waard als de vrouw vervolgens met baardgroei door het leven moet? Of als man met borsten?’, stelt COC-voorzitter Frank van Dalen. ‘Betrokkenen voelden zich al doodongelukkig en de operatie was bedoeld dit op te lossen. Een operatie maar half uitvoeren lost het probleem niet op en is dus volstrekt onaanvaardbaar’.
De gedachte van het CVZ achter het advies is dat operaties aan deze lichaamsdelen voor niemand worden vergoed. Het College gaat hierbij voorbij aan het feit dat de situatie van transgenders met geen enkele andere te vergelijken is. Zo is er een verschil in medische noodzaak tussen een borstenoperatie voor een transvrouw geboren met een mannenlijf en een borstvergroting bij andere vrouwen. Borsten zijn voor transvrouwen een belangrijk uiterlijk kenmerk om zich ook daadwerkelijk vrouw te voelen. Daarnaast staan ook overgebleven mannelijke kenmerken zoals adamsappel en baardgroei dit geluk in de weg.
Transgenders worden in het dagelijks leven vaak geconfronteerd met schrikreacties. Uit recent Engels onderzoek onder 850 transgenders blijkt dat bijna drie kwart regelmatig te maken heeft met negatieve reacties. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft daarom in 2003 besloten dat geslachtsaanpassende operaties de enige werkzame behandelmethode is en dat deze medische noodzakelijkheid door verzekeraars moet worden vergoed.
Volgens het COC is het advies een sigaar uit eigen doos. Verschillende wetenschappelijke onderzoeken van onder andere het Genderteam van het VUMC wijzen uit dat operaties kosteneffectief zijn, omdat een ongeopereerd lichaam voor transgenders ondragelijk kan zijn. Bovendien gaat het op jaarbasis om hooguit 100 personen, die door het Genderteam van het VUMC worden behandeld. De ogenschijnlijke kostenbesparing staat in geen verhouding tot het leed dat het met zich meebrengt. Uit andere landen waar operaties voor transgenders niet worden vergoed, is bekend dat patiënten naar alternatieven zoeken om hun zorgkosten te betalen. De ene helft belandt in de prostitutie, de andere in het criminele circuit. ‘Dit mag in een beschaafd land als Nederland niet de dagelijkse praktijk worden’, aldus Van Dalen.’
